Gebelik testi pozitif çıktığında ilk merak edilen şey genellikle “kaç haftalığım ve bebek ne zaman doğacak?” sorusudur. Gebelik haftası tıpta standart bir yöntemle, son adet döneminin ilk gününden itibaren sayılır. Bu rehberde tahmini doğum tarihinin nasıl bulunduğunu, haftaların aylara nasıl çevrildiğini ve hangi dönemlerde hangi kontrollerin yapıldığını anlatıyoruz. Hızlı sonuç için gebelik haftası hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Gebelik takibiniz ve tarihleriniz için mutlaka doktorunuza veya ebenize danışın.
Neden son adet tarihinden sayılır?
Döllenmenin tam olarak hangi gün gerçekleştiğini bilmek çoğu zaman mümkün değildir; oysa son adetin başladığı gün genellikle hatırlanır. Bu nedenle gebelik süresi, son adet döneminin ilk günü (SAT) başlangıç kabul edilerek hesaplanır. 28 günlük düzenli bir döngüde yumurtlama yaklaşık 14. günde olur; yani “4 haftalık gebelik” dendiğinde embriyo aslında yaklaşık 2 haftalıktır.
Bu sayıma gestasyonel yaş denir ve doktorlar, ultrason raporları ve tüm takip takvimleri bu yaşı kullanır.
Naegele kuralı ile tahmini doğum tarihi
En yaygın yöntem Naegele kuralıdır:
Tahmini doğum tarihi = SAT + 1 yıl − 3 ay + 7 gün
= SAT + 280 günÖrnek: Son adet tarihi 10 Ocak 2026.
- 3 ay geri: 10 Ekim
- 7 gün ekle: 17 Ekim 2026
- Sağlama: 10 Ocak’tan 17 Ekim’e tam 280 gün vardır.
Aynı hesabı iki tarih arası gün hesaplama aracıyla da doğrulayabilirsiniz. Tarih farkı hesaplamanın inceliklerini iki tarih arası gün sayma rehberimizde anlattık.
Döngü 28 günden farklıysa
Naegele kuralı 28 günlük döngüyü varsayar. Döngü daha uzunsa yumurtlama da gecikir. Pratik bir düzeltme, farkı doğum tarihine eklemek veya çıkarmaktır:
- 35 günlük döngü → tahmini tarih yaklaşık 7 gün sonra
- 25 günlük döngü → yaklaşık 3 gün önce
Döngü çok düzensizse adet tarihine dayalı hesap güvenilmez; doktor ilk ultrasona göre tarih belirler.
Hafta ve gün nasıl yazılır?
Gebelik süresi “hafta + gün” olarak ifade edilir. 12+3, 12 hafta tamamlanmış ve 13. haftanın 3. günü demektir. Dolayısıyla “13. haftadayım” ile “12+3” aynı döneme işaret eder. Karışıklığın çoğu, tamamlanan hafta ile içinde bulunulan hafta arasındaki bu farktan kaynaklanır.
Gebelik haftaları kaç ay eder?
Bir ay ortalama 4,3 haftadır; bu nedenle haftaları aylara çevirmek yaklaşıktır:
| Ay | Haftalar (yaklaşık) |
|---|---|
| 1. ay | 1–4 |
| 2. ay | 5–8 |
| 3. ay | 9–13 |
| 4. ay | 14–17 |
| 5. ay | 18–22 |
| 6. ay | 23–27 |
| 7. ay | 28–31 |
| 8. ay | 32–35 |
| 9. ay | 36–40 |
Trimesterler
Gebelik üç döneme (trimester) ayrılır:
| Trimester | Haftalar | Öne çıkanlar |
|---|---|---|
| 1. trimester | 0 – 13+6 | Organların oluşumu, bulantı, ilk ultrason |
| 2. trimester | 14 – 27+6 | Bebek hareketleri hissedilir, ayrıntılı ultrason |
| 3. trimester | 28 – doğum | Hızlı kilo alımı, doğuma hazırlık |
Önemli tarama ve kontrol dönemleri
Kesin takvimi doktorunuz belirler; uluslararası kılavuzlarda (örneğin İngiltere’de NHS) önerilen tipik aralıklar şöyledir:
| Kontrol | Tipik hafta aralığı |
|---|---|
| Tarihlendirme ultrasonu | 10 – 14. hafta |
| Ense kalınlığı ve ikili/kombine tarama | 11+2 – 14+1 |
| Ayrıntılı (anomali) ultrason | 18+0 – 20+6 |
| Gebelik şekeri taraması | 24 – 28. hafta |
| Doğuma yakın sık kontrol | 36. haftadan itibaren |
Türkiye’de de benzer bir takvim uygulanır; ikili ve dörtlü tarama testleri gibi bazı testlerin zamanlaması hastaneye ve doktora göre değişebilir.
Term, erken ve geç doğum
Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği (ACOG) sınıflamasına göre:
| Tanım | Hafta |
|---|---|
| Erken doğum (preterm) | 37+0’dan önce |
| Erken term | 37+0 – 38+6 |
| Tam term | 39+0 – 40+6 |
| Geç term | 41+0 – 41+6 |
| Miadı geçmiş (postterm) | 42+0 ve sonrası |
Tahmini doğum tarihi bir ortalamadır; bebeklerin çoğu bu tarihten önce veya sonra doğar. Bu yüzden 37–42. haftalar arasındaki dönem normal kabul edilir.
Tüp bebek gebeliklerinde hesap
Tüp bebek (IVF) ile oluşan gebeliklerde döllenme ve embriyo transfer tarihi kesin olarak bilindiği için hesap daha nettir. Yaygın kullanılan yöntem:
- 3. gün embriyo transferi: Transfer tarihi + 263 gün
- 5. gün (blastokist) transferi: Transfer tarihi + 261 gün
Bu hesaplar da, adet tarihine göre yapılan hesapla uyumlu olacak şekilde, gebelik yaşını son adet tarihinden sayılıyormuş gibi gösterir. Örneğin 5. gün transferi yapılan bir gebelik, transfer günü “2 hafta 5 günlük” kabul edilir.
Haftalara göre kısa bir yol haritası
- 4–6. hafta: Gebelik testi pozitifleşir, ilk muayene ve kesenin görülmesi.
- 6–8. hafta: Ultrasonda kalp atımı genellikle izlenebilir hale gelir.
- 11–14. hafta: Ense kalınlığı ölçümü ve tarama testleri.
- 18–22. hafta: Ayrıntılı ultrason; bebek hareketleri çoğu annede bu dönemde hissedilmeye başlar.
- 24–28. hafta: Gebelik şekeri taraması.
- 37. hafta ve sonrası: Doğum her an gerçekleşebilir; düzenli kontroller sıklaşır.
Bu takvim genel bir çerçevedir; doktorunuz risk durumuna göre farklı bir plan önerebilir.
Sık yapılan hatalar
- Döllenme tarihinden saymak: Bu, gebeliği iki hafta küçük gösterir.
- Haftayı aya bölüp 4 ile çarpmak: 9 ay × 4 = 36 hafta değil, 40 haftadır.
- Tahmini tarihi kesin tarih sanmak: Planlamayı iki haftalık bir aralığa göre yapın.
- İnternetteki hesaplamayı doktor ölçümünün önüne koymak: Ultrason ile düzeltilen tarih esastır.
Gebelikte beslenme ve kilo takibi için genel bilgi arıyorsanız günlük kalori ihtiyacı rehberimize göz atabilirsiniz; ancak gebelikte enerji ihtiyacı farklıdır ve doktor önerisi esas alınmalıdır.