Nasıl kullanılır?
- 1Sekmeyi seçin: Yan rüzgâr, Yoğunluk irtifası, Gerçek hava hızı, Süre-mesafe-yakıt veya Birimler.
- 2Yan rüzgâr için pist numarasını (ör. 09 veya 35R) ya da pist başlığını, rüzgâr yönünü, hızını ve varsa hamleyi girin.
- 3Sonuçlar ve rüzgâr diyagramı siz yazdıkça güncellenir; hamlede oluşacak bileşenler ayrıca gösterilir.
- 4Diğer sekmelerde rakım, QNH ve sıcaklık ya da mesafe, yer hızı ve yakıt tüketimi girerek hesap yapın.
Yan rüzgâr ve karşı rüzgâr bileşeni
Rüzgâr, pist yönüne göre iki bileşene ayrılır: yan rüzgâr = rüzgâr hızı × sin(açı), karşı rüzgâr = rüzgâr hızı × cos(açı). Pist numarası 10 ile çarpılarak manyetik pist başlığı bulunur (09 → 090°, 35R → 350°). Örneğin pist 09 ve 120° yönünden 20 knot rüzgârda açı 30°’dir: yan rüzgâr 10 knot (sağdan), karşı rüzgâr yaklaşık 17,3 knot olur. Araç bileşenin soldan mı sağdan mı geldiğini ve kuyruk rüzgârı olup olmadığını belirtir; 10 knot ve üzeri yan rüzgârı sarı, 15 knot ve üzerini kırmızı işaretler. Hamle girilirse hamle anındaki bileşenler ayrıca hesaplanır. Uçağınızın gösterilmiş azami yan rüzgâr değerini POH/AFM’den kontrol edin.
Basınç irtifası, yoğunluk irtifası ve TAS
Basınç irtifası, meydan rakımı ve QNH’den (hPa veya inHg) standart atmosfer formülüyle hesaplanır. Yoğunluk irtifası ise basınç irtifasının sıcaklığa göre düzeltilmiş hâlidir: sıcak havada yoğunluk irtifası yükselir, motor gücü ve kanat performansı düşer, kalkış mesafesi uzar. Araç bu irtifadaki ISA sıcaklığını ve ISA sapmasını da gösterir. Gerçek hava hızı (TAS), kalibre hava hızından basınç irtifası ve dış hava sıcaklığına göre hesaplanır; sıkıştırılabilirlik ihmal edildiği için yaklaşık 200 knot’a kadar isabetlidir. Karşılaştırma için "her 1.000 ft için +%2" pratik kuralı da verilir.
Süre, mesafe, yakıt ve birimler
Mesafe (NM) ve yer hızından (kt) uçuş süresi; saatlik yakıt tüketimi ve yedek süresinden yol yakıtı, yedek yakıt ve gereken en az yakıt hesaplanır. Yakıt için litre, US galon, kg veya lb fark etmez; sonuçlar girdiğiniz birimde çıkar. Birimler sekmesinde knot ↔ km/sa, ft ↔ m, inHg ↔ hPa, NM ↔ km ve °C ↔ °F çevirileri iki yönlü yapılır. Bu araç yalnızca eğitim ve planlama içindir, operasyonel kullanım için değildir; daima uçağınızın POH/AFM verilerini ve resmî kaynakları kullanın.
Sık sorulan sorular
Yan rüzgâr nasıl hesaplanır?
Rüzgâr yönü ile pist başlığı arasındaki açının sinüsü rüzgâr hızıyla çarpılır. Pratik kural: 30° açıda hızın yarısı, 45°’de yaklaşık %70’i, 60° ve üzerinde neredeyse tamamı yan rüzgârdır.
Pist numarası ile pist başlığı arasındaki ilişki nedir?
Pist numarası, manyetik başlığın 10’a bölünüp yuvarlanmış hâlidir. 09 pisti yaklaşık 090°, 27 pisti 270° yönündedir. Araca pist numarası veya üç haneli başlık girebilirsiniz.
Yoğunluk irtifası neden önemlidir?
Uçağın performansı gerçek yüksekliğe değil, havanın yoğunluğuna bağlıdır. Sıcak ve yüksek meydanlarda yoğunluk irtifası meydan rakımının binlerce feet üzerine çıkabilir; kalkış mesafesi uzar, tırmanma oranı düşer.
METAR’daki rüzgârı doğrudan girebilir miyim?
Evet. METAR’da 12015G25KT yazıyorsa rüzgâr yönü 120, hız 15, hamle 25 girin. METAR rüzgâr yönleri gerçek kuzeye, pist başlıkları manyetik kuzeye göredir; Türkiye’de manyetik sapma birkaç derece olduğundan bu farkın sonuca etkisi genellikle küçüktür.
Sonuçlar iç açıcı değil mi?
Hızlı, SEO uyumlu web siteleri, e-ticaret ve Google Ads yönetimi için Webin Agency ekibiyle görüşün.